|
C.
PLINIVS,
TACITO
SVO
S.
[1]
Petis
ut
tibi
auunculi
mei
exitum
scribam,
quo
uerius
tradere
posteris
possis.
Gratias
ago;
nam
uideo
morti
eius
si.celebretur
a te
immortalem
gloriam
esse
propositam.
[2]
Quamuis
enim
pulcherrimarum
clade
terrarum,
ut
populi
ut
urbes
memorabili
casu,
quasi
semper
uicturus
occiderit,
quamuis
ipse
plurima
opera
et
mansura
condiderit,
multum
tamen
perpetuitati
eius
scriptorum
tuorum
aeternitas
addet.
[3]Equidem
beatos
puto,
quibus
deorum
munere
datum
est
aut
facere
scribenda
aut
scribere
legenda,
beatissimos
uero
quibus
utrumque.
Horum
in
numero
auunculus
meus
et
suis
libris
et
tuis
erit.
Quo
libentius
suscipio,
deposco
etiam
quod
iniungis.
[4]
Erat
Miseni
classemque
imperio
praesens
regebat.
Nonum
kal.
Septembres
hora
fere
septima
mater
mea
indicat
ei
adparere
nubem
inusitata
et
magnitudine
et
specie.
[5]
Vsus
ille
sole,
mox
frigida,
gustauerat
iacens
studebatque;
poscit
soleas,
ascendit
locum
ex
quo
maxime
miraculum
illud
conspici
poterat.
Nubes
incertum
procul
intuentibus
ex
quo
monte
(Vesuuium
fuisse
postea
cognitum
est)
oriebatur,
cuius
similitudinem
et
formam
non
alia
magis
arbor
quam
pinus
expresserit.
[6]
Nam
longissimo
uelut
trunco
elata
in
altum
quibusdam
ramis
diffundebatur,
credo
quia
recenti
spiritu
euecta,
dein
senescente
eo
destituta
aut
etiam
pondere
suo
uicta
in
latitudinem
uanescebat,
candida
interdum,
interdum
sordida
et
maculosa
prout
terram
cineremue
sustulerat.
[7]
Magnum
propiusque
noscendum
ut
eruditissimo
uiro
uisum.
Iubet
liburnicam
aptari;
mihi
si
uenire
una
uellem
facit
copiam;
respondi
studere
me
malle,
et
forte
ipse
quod
scriberem
dederat.
[8]
Egrediebatur
domo;
accipit
codicillos
Rectinae
Tasci
imminenti
periculo
exterritae
(nam
uilla
eius
subiacebat,
nec
ulla
nisi
nauibus
fuga):
ut
se
tanto
discrimini
eriperet
orabat.
[9]
Vertit
ille
consilium
et
quod
studioso
animo
incohauerat
obit
maximo.
Deducit
quadriremes,
ascendit
ipse
non
Rectinae
modo
sed
multis
(erat
enim
frequens
amoenitas
orae)
laturus
auxilium.
[10]
Properat
illuc
unde
alii
fugiunt,
rectumque
cursum
recta
gubernacula
in
periculum
tenet
adeo
solutus
metu,
ut
omnes
illius
mali
motus
omnes
figuras
ut
deprenderat
oculis
dictaret
enotaretque.
[11]
Iam
nauibus
cinis
incidebat,
quo
propius
accederent,
calidior
et
densior;
iam
pumices
etiam
nigrique
et
ambusti
et
fracti
igne
lapides;
iam
uadum
subitum
ruinaque
montis
litora
obstantia.
Cunctatus
paulum
an
retro
flecteret,
mox
gubernatori
ut
ita
faceret
monenti
'Fortes'
inquit
'fortuna
iuuat:
Pomponianum
pete.'
[12]
Stabiis
erat
diremptus
sinu
medio
(nam
sensim
circumactis
curuatisque
litoribus
mare
infunditur);
ibi
quamquam
nondum
periculo
adpropinquante,
conspicuo
tamen
et
cum
cresceret
proximo,
sarcinas
contulerat
in
naues,
certus
fugae
si
contrarius
uentus
resedisset.
Quo
tunc
auunculus
meus
secundissimo
inuectus,
complectitur
trepidantem
consolatur
hortatur,
utque
timorem
eius
sua
securitate
leniret,
deferri
in
balineum
iubet;
lotus
accubat,
cenat,
aut
hilaris
aut
(quod
aeque
magnum)
similis
hilari.
[13]
Interim
e
Vesuuio
monte
pluribus
locis
latissimae
flammae
altaque
incendia
relucebant,
quorum
fulgor
et
claritas
tenebris
noctis
excitabatur.
Ille
agrestium
trepidatione
ignes
relictos
desertasque
uillas
per
solitudinem
ardere
in
remedium
formidinis
dictitabat.
Tum
se
quieti
dedit
et
quieuit
uerissimo
quidem
somno;
nam
meatus
animae,
qui
illi
propter
amplitudinem
corporis
grauior
et
sonantior
erat,
ab
iis
qui
limini
obuersabantur
audiebatur.
[14]
Sed
area
ex
qua
diaeta
adibatur
ita
iam
cinere
mixtisque
pumicibus
oppleta
surrexerat,
ut
si
longior
in
cubiculo
mora,
exitus
negaretur.
Excitatus
procedit,
seque
Pomponiano
ceterisque
qui
peruigilauerant
reddit.
[15]
In
commune
consultant,
intra
tecta
subsistant
an
in
aperto
uagentur.
Nam
crebris
uastisque
tremoribus
tecta
nutabant,
et
quasi
emota
sedibus
suis
nunc
huc
nunc
illuc
abire
aut
referri
uidebantur.
[16]
Sub
dio
rursus
quamquam
leuium
exesorumque
pumicum
casus
metuebatur,
quod
tamen
periculorum
collatio
elegit;
et
apud
illum
quidem
ratio
rationem,
apud
alios
timorem
timor
uicit.
Ceruicalia
capitibus
imposita
linteis
constringunt;
id
munimentum
aduersus
incidentia
fuit.
[17]
Iam
dies
alibi,
illic
nox
omnibus
noctibus
nigrior
densiorque;
quam
tamen
faces
multae
uariaque
lumina
soluebant.
Placuit
egredi
in
litus,
et
ex
proximo
adspicere,
ecquid
iam
mare
admitteret;
quod
adhuc
uastum
et
aduersum
permanebat.
[18]
Ibi
super
abiectum
linteum
recubans
semel
atque
iterum
frigidam
aquam
poposcit
hausitque.
Deinde
flammae
flammarumque
praenuntius
odor
sulpuris
alios
in
fugam
uertunt,
excitant
illum.
[19]
Innitens
seruolis
duobus
adsurrexit
et
statim
concidit,
ut
ego
colligo,
crassiore
caligine
spiritu
obstructo,
clausoque
stomacho
qui
illi
natura
inualidus
et
angustus
et
frequenter
aestuans
erat.
[20]
Vbi
dies
redditus
(is
ab
eo
quem
nouissime
uiderat
tertius),
corpus
inuentum
integrum
inlaesum
opertumque
ut
fuerat
indutus:
habitus
corporis
quiescenti
quam
defuncto
similior.
[21]
Interim
Miseni
ego
et
mater
sed
nihil
ad
historiam,
nec
tu
aliud
quam
de
exitu
eius
scire
uoluisti.
Finem
ergo
faciam.
[22]
Vnum
adiciam,
omnia
me
quibus
interfueram
quaeque
statim,
cum
maxime
uera
memorantur,
audieram,
persecutum.
Tu
potissima
excerpes;
aliud
est
enim
epistulam
aliud
historiam,
aliud
amico
aliud
omnibus
scribere.
Vale.
|
|
C.
PLINIO
a su
querido
Tácito,
salud
[1]
Pides
que
te
escriba
la
muerte
de
mi
tío
para
poder
transmitirla
a la
posteridad
con
más
veracidad.
Te
doy
las
gracias,
pues
veo
que
a su
muerte,
si
es
celebrada
por
ti,
se
le
ha
planteado
una
gloria
inmortal.
[2]
En
efecto,
aunque
murió
en
la
destrucción
de
unas
hermosísimas
tierras,
destinado
en
cierto
modo
a
vivir
siempre,
como
corresponde
a
los
pueblos
y
ciudades
de
memorable
suerte,
aunque
él
mismo
redactó
obras
numerosas
y
duraderas,
sin
embargo
la
inmortalidad
de
tus
escritos
incrementará
mucho
su
permanencia.
[3]
En
verdad
considero
dichosos
a
quienes
les
ha
sido
dado
por
obsequio
de
los
dioses
o
hacer
cosas
dignas
de
ser
escritas
o
escribir
cosas
dignas
de
ser
leídas,
pero
considero
los
más
dichosos
a
quienes
se
les
ha
dado
ambas
cosas.
En
el
número
de
éstos
estará
mi
tío,
tanto
por
sus
libros
como
por
los
tuyos.
Por
eso
con
mucho
gusto
asumo,
incluso
reivindico,
lo
que
propones.
[4]
Estaba
en
Miseno
y
presidía
el
mando
de
la
flota.
El
día
24
de
agosto
en
torno
a
las
13
horas
mi
madre
le
indica
que
se
divisa
una
nube
de
un
tamaño
y
una
forma
inusual..
[5]
Él,
tras
haber
disfrutado
del
sol,
y
luego
de
un
baño
frío,
había
tomado
un
bocado
tumbado
y
ahora
trabajaba;
pide
las
sandalias,
sube
a un
lugar
desde
el
que
podía
contemplar
mejor
aquel
fenómeno.
Una
nube
(no
estaba
claro
de
qué
monte
venía
según
se
la
veía
de
lejos;
sólo
luego
se
supo
que
había
sido
del
Vesubio)
estaba
surgiendo.
No
se
parecía
por
su
forma
a
ningún
otro
árbol
que
no
fuera
un
pino.
[6]
Pues
extendiéndose
|